De grootste zorg van Omtzigt is het ontbreken van een inhoudelijke visie. “Het gebrek aan inhoudelijk debat en aan concretisering van de beginselen in praktisch uitgewerkt beleid binnen de partij is een grote zwakte die al langer doorwoekert”, aldus Omtzigt, die vanaf 2003 voor het CDA in de Tweede Kamer heeft gezeten.

Kort na het uitlekken van het memo (volgens de CDA-top via kamp-Omtzigt) zegt Omtzigt zijn CDA-lidmaatschap op en kondigt hij aan na zijn herstel terug te komen als zelfstandig Kamerlid. “Nu dit stuk en een deel van mijn scherpe visie op straat ligt, is het voor mij nog moeilijker geworden om binnen het CDA te blijven functioneren.”

De CDA-top zegt dat het besluit “pijn doet”, maar er is ook opluchting. Omtzigt wordt door zijn kennis en vasthoudendheid, onder meer in de toeslagenaffaire, gezien als een uitstekend Kamerlid. Maar tegelijk wordt hij gezien als ‘lastig’ en moeilijk om mee samen te werken. Dat kwam ook op pijnlijke wijze naar buiten door de notulen van de ministerraad die het kabinet onder druk van de Kamer moest publiceren: daarin zegt Hoekstra dat hij heeft geprobeerd Omtzigt te “sensibiliseren”.

Geen scheuring

Anders gezegd: het idee leeft dat de partij nu misschien weer door kan, onder meer met de formatie van een nieuw kabinet. De CDA-fractie heeft een zetel verloren, maar van een verdere scheuring is geen sprake. Geen van de andere veertien Kamerleden sluit zich aan bij Omtzigt.

Volgens Hoekstra is de formatie in ieder geval niet complexer geworden. “Het speelveld – als het gaat om wie kan er met wie – ziet er sowieso lastig uit. Dus in die zin is het nog hetzelfde.” En VVD-leider Rutte zegt het CDA nog net zo’n aantrekkelijke partner te vinden als eerst.

Maar in de partij is het onrustig. Veel afdelingen roeren zich na Omtzigts vertrek en houden bijeenkomsten om de situatie te bespreken. Afdelingen spreken van “heftige gebeurtenissen” die velen diep geraakt hebben en leden zeggen dat ze “in shock” zijn. Voor lokale CDA-afdelingen is stabiliteit nu extra belangrijk, omdat de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 eraan zitten te komen.

Toekomst van de christendemocratie

Een groep CDA’ers roept op tot een extra partijcongres, omdat “de toekomst van de christendemocratie op het spel staat”. Binnen twee dagen zijn er voldoende handtekeningen om een congres af te dwingen en de partijtop zegt toe er een te organiseren uiterlijk in september.

Wat daar in ieder geval zal worden besproken zijn de aanbevelingen van de commissie-Spies, die over een week of twee naar buiten komen. Verder staat het thema “het CDA als brede volkspartij’ op de agenda. Bij sommigen doet het de gedachten teruggaan naar het beladen CDA-congres in 2010 over samenwerken met de PVV.

Destijds in de Arnhemse Rijnhal liepen de emoties hoog op en na een chaotische stemming koos ruim twee derde van de leden voor samenwerking met Geert Wilders in het kabinet Rutte I:

2021-06-20 16:30:31

Aangeboden door: nos.nl