Als de Amerikaanse president Biden een deal sluit die de ontbossing in de Braziliaanse Amazone een halt kan toeroepen, klinkt dat als goed nieuws voor milieuorganisaties. Toch maken juist zij zich de laatste weken grote zorgen.

De reden daarvoor is niet de Amerikaanse president, die inmiddels bewezen heeft de klimaatkwestie serieus te nemen, maar de man met wie hij onderhandelt: de Braziliaanse president Bolsonaro, klimaatontkenner pur sang. Vreemd genoeg zegt juist hij de kap van het regenwoud in zijn land drastisch te willen beperken.

Maar zijn woorden zijn weinig waard, vrezen zijn tegenstanders.

Totale omslag

Toen Biden tijdens zijn verkiezingscampagne in september zei dat hij 20 miljard dollar wilde ophalen om het regenwoud te redden, en dat landen die niet meewerkten daarvoor economisch zouden boeten, noemde de Braziliaanse president dat nog “een laf dreigement”.

Nu het zover is, heeft Bolsonaro het geweer van schouder veranderd. In aanloop naar de wereldwijde online klimaattop van gisteren en vandaag, stelde zijn regering voor om tegen 2030 volledig te stoppen met ontbossing in het regenwoud. In ruil voor een fikse financiële bijdrage van de VS, te beginnen met een aanbetaling van 1 miljard dollar, wil zijn regering investeren in de ontwikkeling van duurzame verdienmodellen in het Amazonegebied.

Bij een andere president zou het aanbod wellicht een goede start zijn geweest voor onderhandelingen met de Amerikanen. “Maar het probleem bij Bolsonaro is dat helemaal niemand in Brazilië hem gelooft”, zegt correspondent Marc Bessems. Meer dan 200 Braziliaanse organisaties ondertekenden een brief waarin ze Biden vragen geen afspraken te maken met hun president. Zij vrezen dat de regering geld dat bedoeld is voor het bestrijden van ontbossing zal besteden aan de landbouwbedrijven die ervoor verantwoordelijk zijn.

Politieke wil

Dat ongeloof heeft Bolsonaro aan zichzelf te danken. Het regenwoud waarvan hij nu zegt dat hij het wil beschermen, bungelt in de praktijk al jaren onderaan zijn prioriteitenlijstje. Het stuk Amazone dat vorig jaar in Brazilië verdween, was het grootste stuk in de afgelopen twaalf jaar. Ook bezuinigde de regering-Bolsonaro fors op de overheidsinstelling die illegale ontbossing controleert.

“De bescherming van het regenwoud is geen kwestie van geld, maar vooral van politieke wil”, stelt Bessems vast. “Een fonds van Noorwegen en Duitsland, dat speciaal voor dit doel was opgericht, heeft nog miljoenen klaarliggen. Maar het geld is geblokkeerd omdat Bolsonaro de regels die eraan verbonden waren, wilde veranderen.”

NOS op 3 maakte vorig jaar een uitlegvideo over de versnelde ontbossing onder Bolsonaro:

2021-04-23 19:19:59

Aangeboden door: nos.nl