Toch blijft het de vraag of het machtsblok in de praktijk blijft bestaan, zegt De Wijk. “Als er eigenbelang meespeelt bij individuele landen kan de ferme taal wel eens verwateren.” Dat eigenbelang is vooral in Europa te zien: Duitsland heeft een groot belang bij de handel met China – dat is bijvoorbeeld de belangrijkste afzetmarkt van de Duitse automerken BMW en Volkswagen. “Het land kan dus economisch geraakt worden bij een confrontatie.”

Maar niet alleen Duitsland kan terughoudend zijn, ook Frankrijk. “De Fransen zijn bang voor een nieuwe Koude Oorlog”, zegt Van de Roer. “Maar de meeste landen in Europa zijn relatief zacht in hun veroordeling naar China. Ze veroordelen China wel op het gebied van mensenrechten, maar zijn nog niet toe aan een anti-China-beleid vanwege de economische belangen. Dat zorgt momenteel voor een niet-samenhangend beleid. Toch heeft Biden ze meegekregen in een iets hardere lijn.”

Veel van de andere afspraken die afgelopen weekend werden gemaakt, passen juist wel bij het huidige EU-beleid, zegt De Wijk. “De EU wil ook een gelijk speelveld, vaccins voor ontwikkelingslanden, en internationale handelsafspraken. Op dat gebied was de top een steun in de rug.”

Dichter in elkaars armen

En juist die overeenkomsten kunnen ertoe leiden dat de EU zich ook harder gaat opstellen tegenover China, zegt Van de Roer. “Als de Amerikanen en Europeanen op één lijn komen bij veel onderwerpen, dan kan dat een stimulerend effect hebben op de onderlinge relatie van het westen, inclusief de opstelling tot China.”

De VS zal verder ook na deze week druk blijven uitoefenen op de EU voor een harder beleid tegen Peking. Van de Roer: “Bij gebrek aan een heldere EU-strategie kan het lastig worden voor Europa om die Amerikaanse druk te weerstaan. Bovendien kan het autocratische gedrag van China de EU en de VS dichter in elkaars armen drijven.”

2021-06-14 07:37:01

Aangeboden door: nos.nl