De Tweede Kamer steunt de uitzending van tachtig extra militairen naar Afghanistan, maar heeft veel klachten over de informatievoorziening. Een motie van treurnis over de handelwijze van het kabinet kreeg vanmiddag ruime steun. Een motie van afkeuring van Denk en de SP tegen de ministers Bijleveld en Blok haalde het niet.

De tachtig militairen vlogen vannacht onverwachts naar Afghanistan, dus nog voor het Kamerdebat over de uitzending. Het is uitzonderlijk dat dit gebeurt zonder er eerst met de Tweede Kamer over te spreken. Tijdens het debat bleken bijna alle aanwezige Kamerleden te vinden dat ze voor een voldongen feit waren geplaatst en ze spraken van mosterd na de maaltijd.

Volgens D66-Kamerlid Sjoerdsma is de gang van zaken “een klap in het gezicht van de artikel-100-procedure”. Die procedure gaat over gevaarlijke missies in het buitenland en stelt dat de Tweede Kamer vooraf moet worden geïnformeerd. Dat gebeurde in dit geval pas pal van tevoren, rond 23.00 uur gisteravond, met een brief van de ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken.

‘Seintje gekregen’

Bovendien bleek vandaag dat een aantal Kamerleden, onder wie Mulder (CDA) en Brekelmans (VVD), telefonisch was gewaarschuwd dat de brief eraan kwam. Veel anderen hadden geen seintje gekregen, en vonden dat ze daardoor op een informatieachterstand waren gezet: zij wisten later dan hun collega’s dat de militairen vannacht al zouden vliegen.

Bijlleveld en Blok hadden begrip voor het “ongemakkelijke gevoel” bij de Kamer, maar zeiden dat ze gedwongen waren om de militairen halsoverkop te laten vertrekken. Er was degelijk een vlucht voor vandaag gepland, na het debat met de Kamer. Maar die vlucht kon niet doorgaan en dit was de enige andere oplossing. De beveiligingstroepen moeten uiterlijk een week voor 1 mei ter plaatse zijn, zeiden ze, omdat de Taliban dreigen om rond die datum aanslagen te plegen op de buitenlandse kampen.

‘Volstrekt onacceptabel’

De Kamer zei begrip te hebben voor die argumenten, maar had geen goed woord over voor de informatievoorziening. Verschillende Kamerleden verwezen naar de kritiek op de bestuurscultuur, waarover onder anderen informateur Tjeenk Willink zich heeft uitgesproken. Die kritiek komt erop neer dat de Kamer te weinig toekomt aan haar controlerende taak, mede doordat het kabinet niet transparant genoeg is.

De motie van treurnis van de PvdA was mede ondertekend door D66 en GroenLinks en kreeg verder steun van SP, Forum voor Democratie, Partij voor de Dieren, Volt, Denk, 50Plus en Bij1. Zo’n motie is een iets mildere vorm van een motie van afkeuring, die Denk en de SP indienden. Deze partijen vinden het “volstrekt onacceptabel” wat er is gebeurd, maar kregen geen meerderheid.

2021-04-22 17:33:47

Aangeboden door: nos.nl