Het is duidelijk dat de piloten hiermee meer informatie proberen te verkrijgen over de dreiging, zegt de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) na bestudering van de transcriptie. Het is volgens luchtvaartdeskundige en oud-piloot Benno Baksteen hoogst opmerkelijk dat de luchtverkeersleiding zegt het besluit tot uitwijken zelf te hebben genomen. “Zo’n beslissing wordt in een noodsituatie als deze door veiligheidsdiensten genomen.”

Bommeldingen komen vaak voor in de luchtvaart, zegt Baksteen. “Die worden altijd eerst goed bestudeerd door de veiligheidsdiensten, via meerdere stadia.” De piloten vragen de luchtverkeersleiding daarom wat het stadium van de evaluatie is. “Dat duidt opnieuw op wantrouwen.” Het antwoord is alarmerend: “de code is rood”, de hoogste alarmfase.

Tussendoor doen de piloten een poging Ryanair te bereiken voor overleg. Het is onduidelijk of dit gelukt is en zo ja, wat daar besproken is.

Om 09.47:12 wordt de knoop doorgehakt. Het noodsignaal ‘Mayday’ wordt afgegeven. De piloten kondigen aan naar Minsk uit te wijken. De luchtverkeersleiding begeleidt het vliegtuig daarbij volgens de gebruikelijke richtlijnen, zegt Melkert. Vanaf dat moment lijkt er niets opvallends te gebeuren.

Hoe is de beslissing genomen?

Volgens de Wit-Russische autoriteiten blijkt uit de transcriptie dat de beslissing van de piloten om naar Minsk te vliegen door henzelf is genomen. “De bemanning is niet onder druk gezet of bedreigd”, concludeert het ministerie van Wit-Rusland. Maar, zo benadrukt de VNV, de verkeersleiding stelt diverse keren een landing in Minsk voor.

Daarnaast is het opvallend dat nergens in de transcriptie de inzet van een straaljager aan bod komt. Dat gevechtsvliegtuig begeleidde het Ryanairtoestel uiteindelijk naar Minsk. Mogelijk is er naast de communicatie met de luchtverkeersleiding ook contact geweest tussen de straaljager en het passagiersvliegtuig, maar daar is geen transcriptie van bekend.

Uiteindelijk heeft het 17 minuten geduurd tussen de eerste alarmerende melding en het uiteindelijke besluit om af te buigen naar Minsk. Daaruit blijkt geen teken van haast of ernst, stellen de luchtvaartdeskundigen. Door de vertraagde reactie was het toestel inmiddels op slechts enkele minuten van het Litouwse luchtruim verwijderd.

2021-05-25 21:06:01

Aangeboden door: nos.nl