Fictieve woonlasten

De nieuwe wet moet ervoor zorgen dat de beslagvrije voet automatisch berekend wordt, ook als mensen met schulden zelf geen informatie over hun woonlasten aanleveren. De vereenvoudiging zit ‘m onder meer in het rekenen met algemeen geldende fictieve woonlasten, in plaats van individuele lasten per dossier.

“In de praktijk blijkt dat dit in 25 tot 40 procent van de dossiers leidt tot een vaak forse afname van het vrij te laten bedrag, waardoor een schuldenaar regelmatig niet rond kan komen”, zeggen Bureau Wsnp en de NVVK op basis van ervaringen in de eerste zes weken met de nieuwe wet. In die periode kwamen er 1000 signalen binnen dat het mis ging.

In veel gevallen ging het om mensen die duurder wonen dan de wet veronderstelt op basis van hun inkomen. “De aanname dat iedereen kan verhuizen naar een woning met woonlasten passend bij het inkomen was misschien jaren geleden bij het ontwikkelen van de nieuwe beslagwet nog enigszins realistisch. Maar dat blijkt nu niet meer zo.” NVVK en Bureau Wsnp wijzen erop dat het Nibud in 2019 vaststelde dat 25 procent van de mensen te hoge woonlasten hebben voor hun inkomen.

Improviseren

Schuldhulpverleners en bewindvoerders zijn gaan improviseren om bij een te lage beslagvrije voet er toch voor te zorgen dat er genoeg overblijft om van te leven. Ze hebben die mogelijkheid, omdat ze bovenop de beslagvrije voet een deel van het inkomen mogen vrijhouden, dat niet naar de schuldeisers gaat. Dat doen ze met ingewikkelde formules, die erop zijn gericht om in gelijke situaties gelijke uitkomsten te geven.

Aanvankelijk zouden de gevolgen van de nieuwe wet na een half jaar worden geëvalueerd. Maar in februari, zes weken na het in werking treden, trokken NVVK en Bureau Wsnp al aan de bel bij de rechters die beslissen over wettelijke schuldsaneringen, vanwege “enorme onrust in het werkveld”.

Inmiddels werkt Recofa, het landelijk overlegorgaan van rechters-commissaris in faillissementen en surseances van betaling, aan een aanpassing van de rekenmethode waar schuldhulpverleners en bewindvoerders het vrij te laten bedrag mee vaststellen. Deze aangepaste methode wordt naar verwachting begin mei ingevoerd.

Probleem blijft bestaan

Jurist André Moerman van Schuldinfo.nl vreest dat het probleem van een te lage beslagvrije voet door hoge woonlasten ook na mei blijft bestaan bij mensen bij wie de deurwaarder beslag heeft gelegd op het inkomen. Het gaat hierbij om mensen die niet in een schuldtraject zitten. “Dan gelden dezelfde regels, terwijl er geen bewindvoerder is of een schuldhulpverlener die meekijkt of er wel voldoende overblijft en voor een correctie kan zorgen”, zegt Moerman.

“Je kan wel een verzoek bij de kantonrechter neerleggen om op grond van een hardheidsclausule de beslagvrije voet te verhogen, maar dat is voor veel mensen een hoge drempel. Bovendien moet je eerst 85 euro aan griffierechten betalen, juist op het moment dat je te weinig geld hebt om van rond te komen.” Moerman vindt dat de formules in de wet snel moeten worden aangepast, zodat ze beter aansluiten bij de realiteit dat veel mensen met een laag inkomen hoge woonlasten hebben.

2021-04-22 07:13:54

Aangeboden door: nos.nl