De nieuwe verkenners Van Ark en Koolmees beginnen vandaag aan een nieuw verkenningsproces na de chaotische taferelen van gisteren. Ze willen opnieuw met alle zeventien fractievoorzitters spreken.

Grote vraag is hoe zij dat gaan doen. Een groot deel van de fractievoorzitters is in quarantaine gegaan na het nieuws dat oud-verkenner Ollongren positief was getest.

De komende dagen zullen in ieder geval Wilders (PVV), Ploumen (PvdA), Ouwehand (PvdD), Klaver (GL), Segers (CU), Dassen (Volt) en Simons (BIJ1) zich niet laten zien op het Binnenhof.

Koolmees heeft gezegd dat de gesprekken zo vertrouwelijk en gevoelig zijn dat zij niet digitaal gevoerd kunnen worden. Dat betekent dat een groot deel van de gesprekken met mogelijke coalitiepartners pas volgende week kunnen plaatsvinden.

Het wordt vandaag dus vooral eerst inlezen. Dinsdag horen we meer.

Kamerdebat onduidelijk

Dan is er nog de wens van een groot deel van de oppositie om in een Kamerdebat te achterhalen hoe de onthullende teksten, waaronder de “functie elders” voor CDA-Kamerlid Omtzigt, op het lijstje van verkenner Ollongren kwamen.

Wanneer dat Kamerdebat moet plaatsvinden is onduidelijk, ook in verband met de fractievoorzitters in quarantaine. Woensdag 31 maart wordt de nieuwe Tweede Kamer beëdigd. Mogelijk is een discussie over dit debat dus de eerste actie van de nieuw verkozenen.

Ook is de vraag met wie dat debat moet worden gevoerd. De fractievoorzitters kunnen met elkaar debatteren, maar dat is ongebruikelijk. Of met Kamervoorzitter Arib, als opdrachtgever van het proces. Ook dat is nog nooit voorgekomen.

Ook zou er gedebatteerd kunnen worden met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Formeel zijn zij ‘ingehuurd’ door de Kamer zelf. Vervolgens namen zij op eigen initiatief ‘ontslag’. Het is echter de vraag of zij aan een debat willen meewerken.

Rutte (VVD) zei gisteravond dat dat niet gaat gebeuren. “Niemand gaat hier uitleg over geven”, zei hij. Een opmerkelijke uitspraak want als premier gaat hij niet over dit proces van de Tweede Kamer. Hij kan zich wel uitspreken tegen zo’n debat als fractievoorzitter van de VVD.

De vraag is dus of er een Kamermeerderheid voor een debat is of dat de tegenstanders de minderheid zo’n debat gunnen. Een andere optie is dat Kamervoorzitter Arib vraagt om een formeel eindverslag van de oud-verkenners, waardoor partijen zo’n debat misschien niet meer nodig vinden.

Vertrouwen

Komt zo’n debat er niet, dan is het de vraag wanneer de partijen weer voldoende vertrouwen hebben om door te kunnen met het formatieproces. Dat hangt samen met de vraag wie het velletje van Ollongren heeft geschreven en wie Omtzigt als probleemgeval voor de formatie ziet.

Hoofdrolspelers Rutte, die gisteravond ook namens Kaag (D66) zei te spreken, en Hoekstra (CDA), hebben inmiddels ontkend dat zij daar een aandeel in hebben gehad. Andere fractievoorzitters gaven eerder al aan er niets mee te maken te hebben.

Kamervoorzitter Arib heeft gezegd dat dit niet haar opdracht was. Blijven over de oud-verkenners Ollongren en/of Jorritsma en hun ondersteunende ambtenaren. Die ambtenaren zijn van het ministerie van Algemene Zaken, het ministerie van premier Rutte.

Maar de ambtenaren zijn bij voorbaat niet persoonlijk verantwoordelijk. Die verantwoordelijkheid ligt bij hun politieke leiding dan wel hun opdrachtgever. Het vingerwijzen is nog even niet afgelopen.

2021-03-26 09:06:12

Aangeboden door: nos.nl