Vandaag openen de Vaticaanse Archieven hun deuren voor enkele tientallen gekwalificeerde wetenschappers. Ze mogen onderzoek doen naar de regeringsperiode van paus Pius XII (1939-1958). Niet zomaar een paus, maar de man die de Rooms-Katholieke Kerk door de moeilijke jaren van de Tweede Wereldoorlog moest loodsen.

Vlak voor het uitbreken van de oorlog werd de Italiaanse kardinaal Eugenio Pacelli in sneltreinvaart tot paus gekozen. Vooral vanwege zijn diplomatieke ervaring als nuntius (ambassadeur voor het Vaticaan) in het Duitsland van de jaren 20. Pacelli nam de naam Pius XII aan.

Tijdens de oorlog riep Pius vele malen op tot vrede en sprak hij zich fel uit tegen antichristelijke (lees: fascistische en nazistische) ideologieën. Maar nooit veroordeelde hij publiekelijk de Jodenvervolging, zelfs niet nadat in oktober 1943 vele Romeinse joden door de Duitsers naar Auschwitz waren gedeporteerd. Dat stilzwijgen levert hem tot op de dag van vandaag veel kritiek op.

Hitlers paus of miskende heilige?

Na zijn dood barstte de ophef rond Pius XII pas goed los. In 1963 werd hij er in het toneelstuk De plaatsvervanger (Der Stellvertreter) van de Duitse toneelschrijver Rolf Hochhuth van beschuldigd willens en wetens gezwegen te hebben over de Holocaust. Uit angst voor Hitler en de schade die een openlijke veroordeling voor rooms-katholieken, bijvoorbeeld in Duitsland, had kunnen veroorzaken.

2020-03-02 09:57:29

Aangeboden door: nos.nl