Zij pleiten ervoor het intellectueel eigendom op het recept en de productiemethode tijdelijk te laten vervallen, zodat deze openlijk gedeeld kunnen worden met de wereld. In dat geval kan iedereen ermee aan de slag en komen er mogelijk ook nieuwe innovaties in het vaccin. Zo kan de productie van vaccins fors worden opgeschroefd, betogen de landen.

Het plan, de TRIPS waiver genoemd, wordt gesteund door tientallen landen, vooral met een laag of middeninkomen. De EU, VS en het Verenigd Koninkrijk zijn bijvoorbeeld tegen. Vandaag en volgende week staat het onderwerp weer op de agenda bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO).

‘Versnipperde aanpak’

In een recent gepubliceerd Kamerstuk noemde het kabinet het een illusie dat dit plan de vaccinproductie verhoogt. Het gaat om zeer complexe productieprocessen die niet zomaar gereproduceerd kunnen worden, staat in de brief. Het zou de farmaceuten ook juist belemmeren weer te investeren in nieuwe innovaties.

Ook hoogleraar duurzame zorg en innovatie Cornelis Boersma vindt TRIPS geen goed idee. Het leidt volgens hem tot een versnipperde aanpak en mogelijke gezondheidsrisico’s. “Als je ziet wat voor regie en coördinatie voor de productie en implementatie van een vaccin nodig is, dan lijkt het me geen goed plan. Een ander tegenargument is dat de farmaceuten nu al samenwerken met concurrenten.”

Volgens Boersma tonen de vaccinproducenten al dat ze bereid zijn om armere landen te helpen. Bijvoorbeeld door het hanteren van lagere prijzen voor vaccins dan voor de Westerse landen. AstraZeneca heeft ook toegezegd geen winst te willen maken op hun vaccin, zolang de pandemie duurt.

‘Geen liefdadigheidsinstelling’

Maar volgens epidemioloog Baidjoe is dat vooral symbolisch. De vrees voor het tijdelijk loslaten van patenten laat volgens hem een systeemprobleem zien. “Farmaceuten zijn geen liefdadigheidsinstellingen, het is business en hun lobby is groot. Het zijn vooral de rijke landen tegen de armere landen in de TRIPS-discussie en dat laat zien dat het er ook om gaat bepaalde markten beter te beschermen.”

Los van de vraag wat de eerlijkste of beste oplossing is: zowel Baidjoe als Boersma denkt dat het TRIPS-plan weinig kans van slagen heeft.

2021-04-22 21:12:45

Aangeboden door: nos.nl