“Tussen de vijf permanente leden is een impasse ontstaan en dus zit de Veiligheidsraad op slot”, aldus diplomatiedeskundige Robert van de Roer bij het NOS Radio 1 Journaal. Dat beaamt ook Erwin van Veen, Midden-Oostendeskundige bij Instituut Clingendael, tegenover de NOS. “Als de VS zegt: ‘we doen er niet aan mee’, dan gebeurt het niet”, legt Van Veen uit. “De VS geeft hiervoor als reden dat ze achter de schermen al hard bezig zijn om met Israël tot een oplossing te komen.” Zo stuurde de VS vorige week een topdiplomaat naar Israël.

Voor de VS is Israël de belangrijkste bondgenoot in het Midden-Oosten. “De Amerikanen staan van oudsher vierkant achter Israël en dat staan ze nog steeds. Ze willen voorkomen dat met zo’n VN-verklaring internationale verontwaardiging Israël ten deel valt”, zegt Van Veen. Want dat er in die verklaring harde woorden over Israël zullen vallen, naast Hamas, is volgens de Midden-Oostendeskundige onvermijdelijk, gezien tientallen jaren van bezetting van Palestijnse gebieden.

Secretaris-generaal van de VN Guterres sprak gisteren van een “zinloze cyclus van bloedvergieten, terreur en verwoesting”. Ook zei hij geschokt te zijn door het toenemend aantal Palestijnse burgerslachtoffers.

“De toonzetting van de VN zal in zo’n verklaring kritisch zijn. Het waren tenslotte Israëlische acties in Sheikh Jarrah en de al-Aqsa-moskee – beide in Jerusalem – die tot de huidige situatie hebben geleid”, stelt Van Veen. En zo’n strekking is voor de VS een brug te ver, stelt hij.

Vanuit Denemarken stelde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Blinken vandaag dat de VS bereid is te helpen, mits de strijdende partijen zelf een bestand willen. Van een scherpe veroordeling bleef Blinken weg. Van Veen: “Omdat de VS de enige internationale partij is die echt druk kan zetten, geeft dit premier Netanyahu de facto meer ruimte.”

Interne Amerikaanse politiek

Zou president Biden zich wel achter kritiek op Israël scharen, dan levert hem dat bovendien in eigen land politiek gedoe op. Zo ligt een conflict met de Republikeinen op de loer, maar ook met een deel van de Democratische Partij, stelt Van Veen. “Met kritiek op Israël kom je niet ver in de VS. Ook de Democraten zijn traditioneel gezien pro-Israël, al begint dat langzaam iets te veranderen”, stelt hij.

Van Veen: “Biden heeft geen zin om z’n vingers te branden aan een conflict met de Republikeinen over Israël, in een situatie waarin er voor de Amerikanen niets te halen valt. Biden loopt al decennia mee en weet dat hij op dit dossier voorzichtig moet opereren.”

Maar de houding van de VS wordt door andere landen ondertussen wel bekritiseerd. Zo hekelde China bijvoorbeeld gisteren het passieve handelen van de Amerikanen. “Neem je verantwoordelijkheid en verleen steun aan de Veiligheidsraad”, stelde Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi.

Van Veen voorziet dat de druk vanuit de Veiligheidsraad op de VS de komende dagen zal toenemen. “Naarmate er meer doden vallen aan de Palestijnse kant, is het niet meer uit te leggen voor de regering-Biden.”

2021-05-17 18:43:59

Aangeboden door: nos.nl