“Het is allemaal terug te te voeren tot de fout van Ollongren dat ze het papier zichtbaar langs de persfotografen leidde”, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis aan de Maastricht University. “Dat gaf echt het beeld dat Omtzigt blijkbaar wordt weggewerkt met een ‘functie elders’.”

‘Waarom Koolmees en Van Ark?’

Van den Braak vindt het daarom belangrijk dat de volgende verkenner minder dicht bij het vertrekkende kabinet staat. Om op z’n minst de schijn van belangenverstrengeling tegen te gaan. “Het is mij dan ook totaal onduidelijk waarom nu weer voor Koolmees en Van Ark is gekozen. Dat zijn demissionair ministers die nog een grote verantwoordelijkheid dragen voor het huidige beleid.”

Op het gebied van transparantie valt volgens Van den Braak en Bovend’Eert winst te behalen. De verslagen van de gesprekken moeten een eerlijk beeld geven van wat er besproken is. Van den Braak: “Daar zouden ze in deze fase, nog voor de formatie is begonnen, niet zo’n probleem van moeten maken.”

Maar het is volgens de twee experts een illusie dat alles openbaar kan. “Je moet die verkenningsgesprekken ook vertrouwelijk kunnen voeren”, zegt Bovend’Eert. “Alleen moet het wel over de juiste dingen gaan.”

‘Hopelijk eenmalig’

Een deel van de rechten en plichten van een verkenner mogen wat Van den Braak betreft worden vastgelegd. Toch is het volgens de twee hoogleraren lastig om alles in beton te gieten. Des te belangrijker is het volgens hen om helder en open te zijn in de keuze voor de verkenner.

De politieke crisis van de afgelopen zeven dagen heeft ongetwijfeld gevolgen voor de formatie van een nieuw kabinet. Het vertrouwen tussen de partijen die samen een nieuwe regering kunnen vormen, heeft immers een forse deuk opgelopen volgens Bovend’Eert. “Het is een heel bijzondere situatie, die hopelijk eenmalig is.”

2021-04-01 21:53:27

Aangeboden door: nos.nl